مجله خبری
نکات مهم فیزیک دهم فصل2
نکات مهم فیزیک دهم فصل2
فصل دوم کتاب فیزیک سال دهم با عنوان “کار و انرژی و توان” شامل مباحثی مهم است که عبارتند از: انرژی جنبشی، کار انجام شده توسط نیروی ثابت، رابطه بین کار و انرژی جنبشی، کار و انرژی پتانسیل، پایستگی انرژی مکانیکی، کار و انرژی درونی و توان. این مطالب نهتنها برای دانشآموزان سال دهم حائز اهمیت است، بلکه در سالهای آینده نیز به آنها نیاز خواهند داشت. به همین دلیل، مطالعه نکات مهم فیزیک دهم فصل2 اهمیت بالایی دارد.
علاوه بر حل مسائل فیزیک، توجه به متن کتاب درسی نیز ضروری است، زیرا احتمال دارد سوالاتی از متن کتاب مطرح شود. بنابراین، در کنار آمادگی برای حل مسائل، از مطالعه متن کتاب غافل نشوید.
سال دهم دورهای طلایی برای دانشآموزان است و فرصتی مناسب برای آمادگی برای کنکور سراسری محسوب میشود. بسیاری از داوطلبان موفق سالهای گذشته از چند سال قبل از کنکور، مقدمات مطالعه را آغاز کرده و خود را برای این آزمون آماده کردهاند. نکتهای که دانشآموزان سال دهم باید به خاطر داشته باشند این است که اگر از همین سال شروع به مطالعه برای کنکور کنند، تا زمان کنکور میتوانند به آمادگی بالایی دست یابند. این امر با برنامهریزی منظم، مطالعه روزانه، استفاده از منابع معتبر کنکوری و حل تستهای زیاد به راحتی امکانپذیر است. بنابراین، توصیه نهایی ما به دانشآموزان سال دهم این است که مطالعه برای کنکور را از همین حالا آغاز کنند.جهت آشنایی با این نکات در ادامه مقاله با انتشارات گیلنا همراه باشید.
مواد از نظر فیزیکی
- اندازه برخی پلیمرها ممکن است به هزار یا صد آنگستروم برسد.
- ذرات تشکیلدهنده مواد همیشه در حال حرکت هستند و به یکدیگر نیرو وارد میکنند.
- فلزات، نمکها، الماس، یخ و برخی مواد معدنی جزو جامدهای بلورین به شمار میآیند.
جامد:
وقتی ذرات بهطرز منظمی با فنر به هم متصل شدهاند، حتماً در حالت جامد قرار دارند!
بلورین:
این نوع مواد به شکل منظم و زیبایی کنار هم قرار گرفتهاند، مانند نمک. شکل آنها نیز اهمیت دارد و این فرآیند معمولاً از طریق سردسازی تدریجی انجام میشود.
آمورف (بیشکل):
از نامش مشخص است که این مواد نظم خاصی ندارند و بهطور کلی بینظم هستند. مثلاً شیشه که از اکسیژن و سیلیسیم ساخته شده و در فرآیند سردسازی سریع تولید میشود.
مایع:
این حالت بهطور کلی شبیه به جامد است، با این تفاوت که شکل آن متغیر است؛ یعنی هر ظرفی که در آن ریخته شود، شکل آن را به خود میگیرد.
گاز:
گازها نه حجم مشخصی دارند و نه شکل خاصی. فاصله ذرات در این حالت بسیار زیاد است.
پلاسما:
پلاسما از نکات مهم فیزیک دهم فصل2 در دماهای بالا به وجود میآید و نمونههای آن شامل خورشید، آذرخش، لامپهای مهتابی و شفقهای قطبی هستند. پدیده پخش در گازها سریعتر از مایعات اتفاق میافتد و در جامدها اصلاً پدیدهای به نام پخش وجود ندارد.جهت آشنایی با استاد امیر مسعودی و تماشای نمونه تدریس های ایشان وارد لینک شوید.
نیروی بین مولکولی
ویژگیهای نیروهای بین مولکولی:
- این نیروها کوتاهبرد هستند.
- در فواصل کم (در حد اتمی) بهصورت جاذبه و در فواصل بسیار نزدیک بهصورت دافعه عمل میکنند.
- نیروی همچسبی و دگرچسبی به جنس ماده، دما و ناخالصی بستگی دارد.
انواع نیروهای مولکولی:
همچسبی: این نیرو بین مولکولهای یک ماده ایجاد میشود، مانند نیروی همچسبی بین مولکولهای آب (شبنم).
دگرچسبی: این نیرو بین مولکولهای دو یا چند ماده به وجود میآید، مانند نیروی دگرچسبی بین مولکولهای آب و جیوه.
نکته ویژه:
افزودن ناخالصی و افزایش دما هر نوع نیروی بین مولکولی را کاهش میدهد. بدون مطالعه، تست بزنید!
پدیده کشش سطحی
نیروی همچسبی بین مولکولهای یک مایع در سطح آن باعث میشود که سطح مایع مانند یک پوسته کشسان عمل کند.
مثالها:
نشستن حشرات روی آب
شناور ماندن گیره فلزی روی آب
تشکیل حبابهای آب و صابون
کروی بودن قطرات آب و…
این پدیدهها نشاندهنده تأثیر نیروی همچسبی در مایعات هستند.
پدیده ترشوندگی
زمانی که مایعی با یک جامد در تماس قرار میگیرد، دو حالت ممکن است ایجاد شود:
- اگر نیروی همچسبی بین مولکولهای مایع از نیروی دگرچسبی بین مایع و جامد بیشتر باشد، مایع سطح را تر نمیکند.
- اگر نیروی دگرچسبی بین مایع و جامد بیشتر از نیروی همچسبی باشد، مایع بر روی سطح پخش میشود و آن را تر میکند.
خاصیت مویینگی
در لوله مویین، سطح آب مقعر و سطح جیوه محدب است. هر چه قطر لوله باریکتر باشد، ارتفاع مایع از سطح آزاد آن بیشتر خواهد بود؛ به این معنا که آب بالاتر میرود و جیوه پایینتر میآید.
فشار
فشار به نسبت نیروی عمودی به سطح مقطع تعریف میشود که نیرو بر آن وارد میشود. در سیستم SI، واحد فشار نیوتن بر متر مربع (پاسکال) است. نکتهای که باید به آن توجه داشت این است که فشار یک کمیت نردهای است.
فشار کل
برای محاسبه فشار کل، حتماً فشار هوا را در نظر بگیرید و آن را به فشار شاره اضافه کنید.
لولههای U شکل
برای تعیین فشار در نقاط مختلف لولههای U شکل، میتوانید از روش دو انگشت استفاده کنید. وقتی دو نقطه پیدا کردید که فشارها برابرند، فشارهای آن دو نقطه را برابر قرار دهید و از فرمولهای مربوطه استفاده کنید.
فشار هوا
فشار هوا با افزایش ارتفاع کاهش مییابد و جالب است که با افزایش فشار، مقدار کاهش فشار هوا نیز کم میشود.
فشارسنج هوا یا بارومتر
این وسیله برای اندازهگیری فشار جو طراحی شده و توسط توریچلی اختراع شده است.
فشارسنج بوردون
این دستگاه برای اندازهگیری فشار در مخازن گاز و فشار باد لاستیک خودروها به کار میرود.
ارتفاع مایع
برای محاسبه ارتفاع مایع، نیازی به حفظ فرمول خاصی نیست. با استفاده از فرمول فشار مایعات، میتوانید ارتفاع را به دست آورید. ارتفاع مایع هیچگونه وابستگی به طول لوله، ضخامت، سطح مقطع یا شکل لوله ندارد.
نکته بینظیر
با افزایش فشار، نقطه ذوب کاهش و نقطه جوش افزایش مییابد.
اصل برنولی
طبق اصل برنولی، در مسیر حرکت شاره، با افزایش سرعت شاره، فشار آن کاهش مییابد. ویژگیهای شاره در حال حرکت شامل:
- ناپایداری در حجم
- لایهای بودن
- یکنواختی
مثالهای اصل برنولی
نمونههایی از این اصل شامل افشانه عطر، باریک شدن جت آب، بلند شدن هواپیما از زمین و سریعتر خشک شدن لباسهای خیس در هوای بادی است.این مبحث از نکات مهم فیزیک دهم فصل2 اهمیت بالایی دارد.