مجله خبری
نکات مهم زیست دوازدهم فصل ششم
نکات مهم زیست دوازدهم فصل ششم
فصل ششم کتاب زیستشناسی دوازدهم به بررسی یکی از مهمترین فرآیندهای زندگی، یعنی فتوسنتز و تنفس میپردازد. این فصل نه تنها به تحلیل ساختار و عملکرد گیاهان در تولید انرژی میپردازد، بلکه نقش گیاهان در اکوسیستم و تأثیرات آنها بر چرخههای زیستی را نیز مورد توجه قرار میدهد. در این فصل، ما با مباحثی چون ترکیب مواد لازم برای فتوسنتز، فرایندهای شیمیایی مربوطه، انواع گیاهان و سازگاریهایشان با محیط، و همچنین فعالیتهای باکتریها آشنا خواهیم شد. علاوه بر این، با بررسی جزئیات ساختارهایی چون کلروپلاست و تیلاکوئیدها، درک بهتری از نحوه تبدیل انرژی نور به انرژی شیمیایی خواهیم داشت. این فصل به دانشآموزان کمک میکند تا نه تنها اطلاعات علمی خود را درباره فتوسنتز و تنفس گیاهی افزایش دهند، بلکه درک عمیقتری از اهمیت این فرآیندها در حیات زمین به دست آورند. در ادامه، نکات مهم زیست دوازدهم فصل ششم را بررسی خواهیم کرد تا به یادگیری هرچه بهتر این مفاهیم کمک کنیم.برای آشنایی با نکات مهم زیست دوازدهم فصل چهارم تا نتهای مقاله با کنکور آسان است همراه باشید.
فتوسنتز: تبدیل انرژی نور به فرم شیمیایی
بیشتر گیاهان فرآیند فتوسنتز را انجام میدهند، اما همه آنها به این روش عمل نمیکنند. برخی از گیاهان انگل، برای تأمین آب و مواد مغذی خود، به گیاهان فتوسنتزکننده وابسته هستند، مانند سس و گل جالیز. تعداد روزنههای هوایی در روپوست زیرین بیشتر از روپوست رویی است که این موضوع نشاندهنده سازگاری گیاهان است.
در گیاهان تک لپهای، میانبرگ از یاختههای اسفنجی تشکیل شده و فاقد ساختار نردهای میباشد. رگبرگ شامل غلاف آوندی و آوندهای چوبی و آبکش است. در این گیاهان، غلاف آوندی تنها دارای کلروپلاست است. رگ برگ در دو لپهایها از طریق دمبرگ به پهنک وارد میشود. به زودی زیر روزنهها، فضای هوادار قرار دارد و نه نرم آکنه.
رنگیزهها، علاوه بر کلروپلاست، در رنگ دیسه و کریچه نیز یافت میشوند، اما این رنگیزهها در ساختار فتوسیستم قرار ندارند و در نتیجه نقشی در فتوسنتز ایفا نمیکنند. این رنگیزهها در ریشهها نیز قابل مشاهده هستند. به عنوان مثال، در ریشه هویج، رنگ دیسه حاوی کاروتن است.
در مورد تیلاکوئید باید گفت که این ساختار به عنوان اندامک شناخته نمیشود. سبز دیسه یک اندامک دو غشایی است که هیچ یک از دو غشای آن چینخورده نیست. فضای درون کلروپلاست به وسیله ساختارهای غشایی به سه بخش تقسیم میگردد. غشای تیلاکوئید دارای دو لایه فسفولیپید است.
ویژگیهای اسپیروژیر
اسپیروژیر، که جلبکی از گروه آغازیان پرسلولی محسوب میشود، یکی از مثالهای یوکاریوتی بوده و دارای هسته و اندامک است. در این جلبک، کلروپلاست بزرگترین اندامک داخل یاخته محسوب شده و به شکل مارپیچی در سیتوپلاسم قرار دارد. هر دو اسپیروژیر و باکتریهای هوازی از طریق اکسایش پیروات عمل میکنند.
واکنشهای فتوسنتزی
تولید NADPH درون بستره انجام میگیرد. یاختههای کبد انسان قادرند با استفاده از CO2 نوعی مولکول آلی (اوره) تولید کنند. افزایش تراکم اکسیژن تا یک حد خاص تأثیری بر سرعت فتوسنتز ندارد.
استاد حسین احمدی مدیر موسسه انتشارات گیلنا هستند اگر نیاز به دریافت مشاوره دارید با شماره های درج شده در صفحه تماس بگیرید.
فتوسنتز در شرایط چالشبرانگیز
روزنههای آبی در انتهای یا لبه برگ گیاهان واقع شده و همواره باز هستند و در روند تعریق (خروج آب به شکل مایع) نقش دارند. گیاهان C4 در میانبرگ خود مقدار کمی کلروپلاست دارند. برخی از گیاهان به منظور سازگاری با تابش نور شدید و دماهای بالا، در کریچههای خود ترکیبات پلیساکاریدی ذخیره میکنند که میتوانند آب جذب کنند؛ گیاهان CAM از جمله این نمونهها هستند.
افزایش شدت نور تا حدی معین، منجر به افزایش سرعت فتوسنتز در تمام گیاهان فتوسنتزکننده میشود. میزان فتوسنتز در گیاهان C4 نسبت به C3 به مقدار CO2 محیط وابسته است.
باکتریها و فتوسنتز
باکتریهای بیماریزا به عنوان مصرفکننده عمل میکنند در حالی که باکتریهای تولیدکننده بر اساس منبع تأمین انرژی به دو گروه فتوسنتزکننده و شیمیوسنتزکننده تقسیم میشوند. باکتریهای فتوسنتزکننده خود نیز به دو گروه اکسیژنزا و غیر اکسیژنزا تقسیمبندی میشوند.
تمام سیانوباکتریها توانایی انجام فتوسنتز را دارند، و برخی از آنها علاوه بر این فرآیند، میتوانند نیتروژن را هم تثبیت کنند. فرآیند فتوسنتز در اوگلنا تحت تأثیر عوامل محیطی قرار دارد، به این معنا که علاوه بر عوامل ژنتیکی، شرایط محیطی نیز نقش مؤثری ایفا میکند.