نکات مهم زیست یازدهم فصل دوم

بخش‌های اصلی یاخته و اجزای آن

اجزای اصلی یاخته

1. غشای یاخته
2. میان‌سلولی
3. هسته

اجزاء سیتوپلاسم

1. ماده زمینه (سیتوزول): این مایع وظیفه نگهداری اسکلت سلولی را دارد.
2. اجزاء سیتوپلاسمی: شامل سانتریول‌ها، ریبوزوم‌ها، مژک‌ها و تاژک‌ها.
3. اندامک‌های سیتوپلاسمی: مانند شبکه آندوپلاسمی، راکیزه و دستگاه گلژی.

غشای سلولی

1. وظیفه: غشای سلولی جداسازی درون یاخته از محیط خارجی را بر عهده دارد.
2. ساختار: این غشا از دو لایه فسفولیپیدی به همراه کلسترول و پروتئین تشکیل شده است.
3. ویژگی‌ها: غشای سلولی دارای نفوذپذیری انتخابی است.

روش‌های عبور مواد از غشای سلولی

روش‌های غیر فعال

• انتشار ساده
• اسمز
• انتشار تسهیل‌شده

روش‌های فعال

• انتقال فعال
• آندوسیتوز
• اگزوسیتوز

نکته: در روش‌های فعال، انتقال مواد از غشاء نیازمند مصرف انرژی است.

تعریف فشار اسمزی

فشار اسمزی به نیرویی اطلاق می‌شود که برای متوقف کردن کامل فرآیند اسمز لازم است.

نکته: عامل اصلی پیشبرنده اسمز، فشار اسمزی است. همچنین، به دلیل برابری فشار اسمزی خون و مایع درون یاخته، آب نمی‌تواند بیش از حد وارد یاخته شود.

دستگاه گوارش

لوله گوارش شامل:

• دهان
• حلق
• مری
• معده
• روده باریک
• روده بزرگ
• مخرج

اندام‌های مرتبط:

• کبد
• پانکراس
• کیسه صفرا
• غدد بزاقی

بخش‌های مختلف بنداره‌ها

• بنداره ابتدای مری: اسکلتی و غیر ارادی است.
• بنداره انتهای مری: صاف و غیر ارادی است.
• بنداره انتهای معده (پیلور): صاف و غیر ارادی است.
• بنداره انتهای روده باریک: صاف و غیر ارادی است.
• بنداره داخلی مخرج: صاف و غیر ارادی است.