مجله خبری
نکات مهم زیست دوازدهم فصل پنجم
نکات مهم زیست دوازدهم فصل پنجم
فصل پنجم کتاب زیستشناسی دوازدهم به بررسی موضوعاتی کلیدی در زمینه تأمین انرژی در سلولها اختصاص دارد. در این فصل، دانشآموزان با فرآیندهای مختلف متابولیک، از جمله گلیکولیز، چرخه کربس و زنجیره انتقال الکترون آشنا میشوند. این مباحث نهتنها به فهم عمیقتر ساختار و عملکرد سلولها کمک میکند، بلکه درک ما از نحوه تولید انرژی و اهمیت اکسیژن برای موجودات زنده را نیز تقویت مینماید. در این مقاله، به بررسی نکات مهم زیست دوازدهم فصل پنجم پرداخته خواهد شد تا دانشآموزان بتوانند با تسلط بیشتری به مطالعه و درک عمیقتر مباحث زیستشناسی بپردازند.برای آشنایی با نکات مهم زیست دوازدهم فصل چهارم تا نتهای مقاله با کنکور آسان است همراه باشید.
تأمین انرژی
مسیر تبدیل کراتین فسفات به ماده دفعی به این ترتیب است:
- کراتین فسفات
- کراتین
- کراتینین
- ماده دفعی نیتروژندار
در آغاز فرآیند گلیکولیز، برای تجزیه هر مولکول گلوکز، سه ترکیب دو فسفاته تولید میشود:
- یک فروکتوز دو فسفاته
- دو مولکول ADP
در پایان گلیکولیز، برای تجزیه یک گلوکز، شش ترکیب دو فسفاته مصرف میشود:
- دو اسید سه کربنه دو فسفاته
- چهار مولکول ADP
قندکافت نیازی به اکسیژن ندارد و NAD+ بهعنوان آخرین گیرنده الکترون در این فرایند عمل میکند. مواد آلی که به آنزیمها کمک میکنند، به نام کوآنزیم شناخته میشوند؛ بنابراین، کوآنزیم A نوعی ماده آلی است.
در اکسایش پیروات، ATP تولید نمیشود و اطلاعات بیشتر در این زمینه در فصل 5 زیستشناسی دوازدهم ارائه شده است. چرخه کربس در شرایط وجود اکسیژن کافی انجام میشود و ATP در سطح پیشماده تولید میشود. مولکول چهار کربنی که در ابتدای چرخه کربس وجود دارد، با مولکول چهار کربنی که در انتهای چرخه است، متفاوت است.
FAD خنثی است و مولکول اکسیژن بهعنوان آخرین پذیرنده الکترون در بخش داخلی میتوکندری عمل میکند. در زنجیره انتقال الکترون، انتقال فعال با استفاده از انرژی الکترونها و بدون نیاز به ATP انجام میگیرد. FADH2 الکترونهای خود را به اولین پمپ الکترونی نمیدهد، اما NADH این کار را انجام میدهد؛ به همین دلیل الکترونهای NADH به پمپهای بیشتری میرسند.
قسمت کانال آنزیم ATP ساز در غشای داخلی میتوکندری قرار دارد و از پروتئینهای سراسری تشکیل شده است. بخش آنزیمی این آنزیم نیز در قسمت داخلی میتوکندری واقع است و تولید ATP در این ناحیه صورت میگیرد. FADH2 الکترونهای خود را به مولکولی بین ناقل اول و دوم ارسال میکند.
اکسایش NADH و FADH2 باعث افزایش غلظت یون هیدروژن در بخش داخلی میتوکندری میشود. تولید آب در زنجیره انتقال الکترون و ساخت ATP در ATP ساز، غلظت آب را در این بخش افزایش میدهد. لازم به ذکر است که آنزیم ATP ساز جزئی از زنجیره انتقال الکترون نیست و اکسایش پیروات در داخل میتوکندری انجام میشود.استاد حسین احمدی مدیر موسسه انتشارات گیلنا هستند اگر نیاز به دریافت مشاوره دارید با شماره های درج شده در صفحه تماس بگیرید.
زیستن مستقل از اکسیژن
گلبولهای قرمز بالغ انسان حتی در حضور اکسیژن کافی نیز به تخمیر میپردازند. در بسیاری از ماهیچههای اسکلتی، دو نوع تار تند و کند وجود دارد. تارهای تند میتوکندری کمتری دارند و انرژی خود را بیشتر از روشهای بیهوازی تأمین میکنند.
گلبولهای قرمز بالغ در انسان و بسیاری از پستانداران، هسته و بیشتر اندامکهای خود را از دست دادهاند و به همین دلیل به تخمیر میپردازند. در تخمیر الکلی، گیرنده نهایی الکترون اتانال است. تجمع لاکتات (لاکتیک اسید) در ماهیچهها موجب تحریک گیرندههای درد میشود. در تخمیر لاکتیکی، پیروات بهعنوان گیرنده نهایی الکترون عمل میکند.
پوسته دانه گیاهان از رویان در برابر شرایط نامساعد محیطی محافظت میکند و با جلوگیری از ورود آب و اکسیژن، مانع رشد سریع رویان میشود. با جذب آب، دانه متورم شده و پوسته آن شکاف برمیدارد و اکسیژن کافی به رویان میرسد. بنابراین، تا زمانی که پوسته دانه شکاف برندارد، اکسیژن کافی برای رویان در دسترس نیست و مجبور به استفاده از تخمیر میشود.
ترکیبات رنگی در کریچه و رنگ دیسه بهعنوان پاداکسنده شناخته میشوند.