نکات مهم زیست دهم فصل هفتم

جذب و انتقال مواد در گیاهان

نیازهای تغذیه‌ای گیاهان

برای رشد و توسعه، گیاهان به مواد زیر نیاز دارند:

• آب
• گازها مانند کربن دی‌اکسید
• مواد معدنی

خاک و مواد مغذی گیاهان

خاک به عنوان منبع اصلی تأمین مواد مغذی گیاهان، شامل ترکیب‌های زیر است:

• مواد آلی
• مواد غیرآلی
• ریزاندامگان (میکروارگانیسم‌ها)

نکات مهم:

• میکروارگانیسم‌ها شامل باکتری‌ها، قارچ‌های ریز، برخی آغازیان و دیگر جانداران هستند.
• گیاهان از طریق فرآیند فتوسنتز، مواد آلی مورد نیاز خود را تولید می‌کنند.
• املاح مورد نیاز گیاهان به دو دسته درشت مغذی و ریز مغذی تقسیم می‌شوند.

ویژگی‌های خاک

خاک‌ها از نظر ویژگی‌های زیر با یکدیگر تفاوت دارند:

• ظرفیت نگهداری آب
• مقدار هوای موجود در خاک
• pH
• نوع و مقدار مواد معدنی

نکته:

بخش آلی خاک که به آن گیاخاک یا هوموس گفته می‌شود، از بقایای جانداران و به‌ویژه اجزای در حال تجزیه آن‌ها تشکیل شده است.

گیاخاک

برخی اجزای گیاخاک که بیشتر منبع گیاهی دارند، مواد اسیدی تولید می‌کنند. این مواد اسیدی بار منفی دارند و می‌توانند یون‌های مثبت را در سطح خود نگه دارند. این ترکیبات باعث نرمی بافت خاک می‌شوند.

ذرات غیرآلی خاک

ذرات غیرآلی از هوازدگی فیزیکی و شیمیایی خاک به وجود می‌آیند و اندازه این ذرات از رس تا شن و ماسه متغیر است.

مواد معدنی مهم خاک

• نیتروژن: در ساختار آمینواسیدها، کوآنزیم‌ها و اسیدهای نوکلئیک نقش دارد.
• فسفر: جزء اصلی ساختار اسیدهای نوکلئیک و ATP محسوب می‌شود.

با توجه به این اطلاعات، می‌توان به اهمیت جذب و انتقال مواد در گیاهان پی برد و نقش خاک و مواد مغذی را در این فرآیند بهتر درک کرد.